Castricum

Nederland · Noord-Holland

Castricum

Wind. Zand. De zee ruist al voor je haar ziet.

Atle Winther, Pexels

vanaf station

9 min lopen

landschap

Kustduinen

soorten

8.122

Waarom hier

Stap de trein uit, zo het duin in

Vanaf het perron steek je eerst een stuk open veld over. Dan begint het duin: eerst bos, dat overgaat in open duin met grijze en witte duinen en duindoorn ertussen, en dat duin loopt door tot het strand. Het is oud waterwingebied, dus tussen de duinen ligt water waar je het niet verwacht.

Hoogtepunten

Sinds 2018 grazen Schotse hooglanders het duin bij Castricum. Ze houden het open, eten grassen, jonge wilgen en duindoorn, en geven zo ruimte aan zeldzame duinplanten.

  • Vennen vol roepende kikkers in de natte duinvalleien
  • Overal konijnen tussen de duinen
  • Krooneiken van 150 jaar in bosreservaat Roodaam, waar sinds 1989 niets meer beheerd wordt
  • Aalscholvers bij de kijkhut aan het duinmeertje en in de bomen richting Bakkum

Landschap

Het grootste deel van de beschermde oppervlakte is grijze duinen en duinbossen; daarnaast liggen er struiken van duindoorn, witte duinen, vochtige duinvalleien.

Noordhollands Duinreservaat telt 12 beschermde habitattypen.

Grijze duinen
1298 ha
Duinbossen
1280 ha
Duindoornstruwelen
373 ha
Witte duinen
230 ha
Vochtige duinvalleien
106 ha
Duinheiden met kraaihei
80 ha
Kruipwilgstruwelen
15 ha
Embryonale duinen
15 ha
Duinheiden met struikhei
2 ha
Blauwgraslanden
1 ha
Galigaanmoerassen
<1 ha
Ruigten en zomen
<1 ha

Bron: EEA Natura2000, habitatnamen via natura2000.nl.

Flora en fauna

Flora

Kalkrijk duin, rijk aan soorten

Castricum ligt op kalkrijk duin, en dat maakt het bijzonder soortenrijk. Op de droge hellingen groeien duinviooltje en grote tijm. Het struweel van duindoorn, meidoorn en vlier geeft beschutting aan de broedvogels.

Duindoorn hoort bij de kalkrijke duingrond hier. De struik verdraagt zout, wind en stuivend zand.

DuindoornCona Konstan, Pexels
Duindoorn, Hippophae rhamnoides

Fauna

Van hooglander tot konijn, het duin begraasd

Het duin leeft. Konijnen houden de grasvelden kort, en in het struweel is het volop leven. Sinds 2018 grazen de kuddes vrij door het gebied, zonder afgesloten compartimenten: Schotse hooglanders, exmoorpony's en konikpaarden houden het duin open. Waar je ze tegenkomt verschilt per dag.

Schotse hooglanderAtie van Hoorn, Pexels
Schotse hooglander, Bos taurus

Seizoenen

Beste kans op

  • IJsvogel (Alcedo atthis)hele jaar
  • Rugstreeppad (Epidalea calamita)mrt–sep
  • Egel (Erinaceus europaeus)apr–dec

De maanden waarin je deze soorten het best kunt zien. Bron: GBIF

Mei is de piek: dan zijn de meeste soorten actief, en in de vroege ochtend is het duin op zijn luidst.

Het duin kent drie seizoenen. In het voorjaar lopen de kalveren mee met de hooglanders. In juli staat alles in bloei en zoemt het over de open hellingen. En in oktober komt het duin nog een keer tot leven, van onderaf: paddenstoelen, en spinnenwebben in de ochtenddauw.

Soorten

8122 soorten gezien

Soorten per groep

insecten
3735
schimmels
1734
planten
1332
vogels
371
spinnen
340
mossen
200
slakken
103
zoogdieren
47
wieren
25
amfibieën
7
reptielen
3
overige
225

De verhouding tussen groepen leunt deels op wie waarnemingen doorgeeft, dus een indicatie, geen volledige telling.

Bekijk alle 8122 soorten

Alle waargenomen soorten per groep, met wetenschappelijke naam en waar bekend de IUCN-status. Elke soort in deze lijst komt uit GBIF.

Alle soorten per groep

mossen200 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 200 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

vogels371 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 371 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

wieren25
  • Palmogloea protuberans
  • Gewoon kransblad (Chara vulgaris)
  • Stekelharig kransblad (Chara hispida)
  • Breekbaar kransblad (Chara globularis)
  • Teer kransblad (Chara virgata)
  • Brokkelig kransblad (Chara contraria)
  • Tetraedron minimum
  • Monoraphidium contortum
  • Phycopeltis arundinacea
  • Ruw kransblad (Chara aspera)
  • Tetraedron caudatum
  • Actinotaenium diplosporum
  • Ankistrodesmus spec
  • Closterium acutum
  • Closterium leibleinii
  • Cosmarium quadratulum
  • Desmodesmus magnus
  • Dictyosphaerium subsolitarium
  • Franceia ovalis
  • Monoraphidium irregulare
  • Monoraphidium minutum
  • Pseudopediastrum boryanum
  • Scenedesmus ecornis
  • Siderocelis ornata
  • Waternetje (Hydrodictyon reticulatum)
overige225 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 225 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

planten1332 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 1332 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

slakken103 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 103 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

spinnen340 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 340 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

insecten3735 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 3735 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

reptielen3
schimmels1734 (75 getoond)

De 75 meest waargenomen van 1734 soorten, aflopend op aantal waarnemingen.

amfibieën7
zoogdieren47

Wereldwijd bedreigd

  • Aal (Anguilla anguilla)CRernstig bedreigd
  • Grote trap (Otis tarda)ENbedreigd
  • Konijn (Oryctolagus cuniculus)ENbedreigd
kwetsbaar en gevoelig51
  • Breedbekstrandloper (Calidris falcinellus)VUkwetsbaar
  • Drieteenmeeuw (Rissa tridactyla)VUkwetsbaar
  • Dwerggans (Anser erythropus)VUkwetsbaar
  • Glanzende gastmier (Formicoxenus nitidulus)VUkwetsbaar
  • Grote zee-eend (Melanitta fusca)VUkwetsbaar
  • Horsmakreel (Trachurus trachurus)VUkwetsbaar
  • Houtboleet (Buchwaldoboletus lignicola)VUkwetsbaar
  • IJseend (Clangula hyemalis)VUkwetsbaar
  • Krombekstrandloper (Calidris ferruginea)VUkwetsbaar
  • Kuifduiker (Podiceps auritus)VUkwetsbaar
  • Maanvis (Mola mola)VUkwetsbaar
  • Papegaaiduiker (Fratercula arctica)VUkwetsbaar
  • Roodpootvalk (Falco vespertinus)VUkwetsbaar
  • Sphaeriumvormige erwtenmossel (Euglesa pseudosphaerium)VUkwetsbaar
  • Sterrog (Amblyraja radiata)VUkwetsbaar
  • Tafeleend (Aythya ferina)VUkwetsbaar
  • Waterrietzanger (Acrocephalus paludicola)VUkwetsbaar
  • Zandparasolzwam (Lepiota brunneolilacea)VUkwetsbaar
  • Zilverplevier (Pluvialis squatarola)VUkwetsbaar
  • Zomertortel (Streptopelia turtur)VUkwetsbaar
  • Behaarde bosmier (Formica rufa)NTgevoelig
  • Blonde rog (Raja brachyura)NTgevoelig
  • Bonte strandloper (Calidris alpina)NTgevoelig
  • Bosgors (Emberiza rustica)NTgevoelig
  • Broos vuurzwammetje (Hygrocybe helobia)NTgevoelig
  • Egel (Erinaceus europaeus)NTgevoelig
  • Eider (Somateria mollissima)NTgevoelig
  • Es (Fraxinus excelsior)NTgevoelig
  • Gewoon sneeuwklokje (Galanthus nivalis)NTgevoelig
  • Golfrog (Raja undulata)NTgevoelig
  • Grootoogrog (Leucoraja naevus)NTgevoelig
  • Grutto (Limosa limosa)NTgevoelig
  • Kale bosmier (Formica polyctena)NTgevoelig
  • Kanoet (Calidris canutus)NTgevoelig
  • Kievit (Vanellus vanellus)NTgevoelig
  • Kleinoogrog (Raja microocellata)NTgevoelig
  • Meervleermuis (Myotis dasycneme)NTgevoelig
  • Moerasleemhoed (Agrocybe elatella)NTgevoelig
  • Moerasweegbree (Baldellia ranunculoides)NTgevoelig
  • Nauwe korfslak (Vertigo angustior)NTgevoelig
  • Roodkopklauwier (Lanius senator)NTgevoelig
  • Rosse grutto (Limosa lapponica)NTgevoelig
  • Scholekster (Haematopus ostralegus)NTgevoelig
  • Steenloper (Arenaria interpres)NTgevoelig
  • Stekelrog (Raja clavata)NTgevoelig
  • Steppekiekendief (Circus macrourus)NTgevoelig
  • Steppevorkstaartplevier (Glareola nordmanni)NTgevoelig
  • Veenmosvuurzwammetje (Hygrocybe coccineocrenata)NTgevoelig
  • Witoogeend (Aythya nyroca)NTgevoelig
  • Wulp (Numenius arquata)NTgevoelig
  • Zalmzwam (Rhodotus palmatus)NTgevoelig

Dit is de wereldwijde status, niet de Nederlandse Rode Lijst. Een soort die in Nederland zeldzaam is kan wereldwijd algemeen zijn en ontbreekt dan in deze lijst. Alleen inheemse en lang ingeburgerde soorten staan hier, geplante exoten met een eigen IUCN-status elders vallen buiten dit overzicht.

Bron: GBIF (status), Nederlands Soortenregister (vestiging)

Routes

Vier routes vanaf het station

Van een licht bosrondje tot de lange tocht naar zee.

Roodaam: het bos achter het station

4 km · Bos · Heel het jaar · makkelijk

Vlak achter het station begint het bos. Een lus door krooneiken van meer dan 150 jaar oud, langs een duinmeertje met kijkhut. Dit is bosreservaat: sinds 1989 wordt hier niets meer beheerd, omgevallen bomen blijven liggen. Nederland telt zo'n zestig van deze reservaten, vier daarvan in Noord-Holland. Op een enkele zomereik kunnen honderden insectensoorten leven, en die voeden weer de bosvogels. Volg de gele pijlen vanaf duiningang Zanderij.

Hoep Zuid: door duin en infiltratiegebied

12 km · Duin en strand · April – oktober · gemiddeld

Door het bos naar het strand, terug langs het infiltratiegebied waar IJsselmeerwater de duinen in zakt. Onderweg het bezoekerscentrum De Hoep van PWN. Duinmeren, rietland vol vogels, en een kijkhut waar je de ijsvogel kunt zien.

NS-wandeling naar Egmond aan Zee

15 km · Duin, bos en zee · Heel het jaar · zwaar

De officiele NS-route van station naar zee. Vijftien kilometer door duin, bos en open vlakte naar het strand van Egmond. Een schaapskudde en veel broedvogels onderweg. Terug kun je een andere route door de duinen kiezen, paden genoeg, of de bus nemen naar station Alkmaar.

zwaar

Nederlands Kustpad deel 2 - 08

20,5 km · startpunt op 28 minuten lopen · richting het westen · grotendeels onverhard

Je komt hier niet terug bij het station.

Gemarkeerd met blauwe paaltjes.

Route van Wandelnet.

De meeste duinpaden zijn onverhard en daardoor minder geschikt voor kinderwagen of rolstoel.

Treinreis

Met het OV naar station Castricum

Voor treinpassen door heel Europa: Interrail.

Van perron naar natuur

Het is ongeveer 9 minuten lopen naar de rand van Noordhollands Duinreservaat.

Naar de duiningang Zanderij: ongeveer 7 minuten lopen.

Neem de achteruitgang van het station richting duiningang Zanderij. Onderweg, in het open veld, passeer je de kaartautomaat voor de duinkaart. Binnen tien minuten sta je bij de ingang.

Vanaf het perron

Het struweel begint vrijwel meteen, in het voorjaar met zingende nachtegalen. Het duin kijkt naar het westen: de zon zakt voor je weg in zee, het laatste uur geeft het mooiste licht.

Fototip

De natuur ligt ten westen van het station, dus bij de rand waar het struweel overgaat in bos heb je de middagzon voor je, op een hoogteverschil van zo'n 14 meter.

Faciliteiten

Bij het station

Toilet

Aanwezig

Drinkwaterpunt

Aanwezig

OV-fiets

Aanwezig (zelfservice, met OV-chipkaart)

Café

Buna Koffiebar, De Roset, Hildes Heerlykhyd, Rustpunt Tuin van Kapitein Rommel

Restaurant

13 restaurants

In het gebied

13 toiletten

2,5 tot 3,2 km

7 drinkwaterpunten

1,8 tot 3,7 km

1 uitkijktoren

3,3 km

6 vogelkijkhutten

1,9 tot 4,1 km

Bron: OpenStreetMap (Overpass), OV-fiets via NS.

Regels en respect

  • Honden zijn welkom, maar altijd kort aangelijnd.
  • Blijf op de paden.
  • Houd minstens 25 meter afstand van de hooglanders, zeker als er kalveren bij lopen.

Beheer

Wie beheert dit gebied

N.V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland

Onderdeel van Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat (NL9801080).

Meer informatie op de site van N.V. PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland.

Bron: OpenStreetMap.

Zelf iets gezien? Deel je waarneming op iNaturalist.→

Bewaar deze plek en verder

Zo bouw je je eigen lijst van bestemmingen op.

In de buurt

  • Rhenen

    Nederland · Utrechtse Heuvelrug

  • Rheden

    Nederland · Veluwezoom

  • Ommen

    Nederland · Overijssel · Vechtdal